Πώς το ψυχικό τραύμα της παιδικής ηλικίας επηρεάζει τις σχέσεις μας ως ενήλικες

Οι πρώτες μας σχέσεις έχουν μεγάλη σημασία για τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε να σχετιζόμαστε με τους άλλους. Μέσα από τη σχέση μας με τους γονείς και τους ανθρώπους που μας φροντίζουν, μαθαίνουμε τι σημαίνει ασφάλεια, εμπιστοσύνη, αγάπη και αποδοχή.

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει μέσα σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχει φόβος, απόρριψη, παραμέληση, έντονη κριτική, βία ή συνεχής αστάθεια, μπορεί να δυσκολευτεί να νιώσει ότι ο κόσμος είναι ένα ασφαλές μέρος. Ακόμη και όταν μεγαλώσει, αυτές οι πρώιμες εμπειρίες μπορεί να συνεχίσουν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο δημιουργεί και ζει τις σχέσεις του.

«Μπορώ να εμπιστευτώ τον άλλον;»

Ένα παιδί που έχει πληγωθεί μπορεί να μάθει ότι οι άνθρωποι που αγαπά δεν είναι πάντα διαθέσιμοι ή ασφαλείς. Ως ενήλικας μπορεί, επομένως, να δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τον σύντροφό του, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει πραγματικός λόγος.

Μπορεί να φοβάται ότι θα τον αφήσουν, ότι θα τον απορρίψουν ή ότι κάποια στιγμή θα πληγωθεί ξανά. Μπορεί να χρειάζεται συνεχώς επιβεβαίωση ή, αντίθετα, να κρατά τους άλλους σε απόσταση για να προστατεύεται.

Η ανάγκη για αγάπη και ο φόβος της εγγύτητας

Κάποιες φορές μπορεί να υπάρχει μια εσωτερική αντίφαση: «Θέλω πολύ να είμαι κοντά σου, αλλά όταν έρχεσαι κοντά μου φοβάμαι».

Το άτομο μπορεί να αναζητά έντονα μια σχέση και ταυτόχρονα, όταν αυτή αρχίζει να γίνεται πιο κοντινή, να νιώθει φόβο, πίεση ή ανάγκη να απομακρυνθεί.

Άλλες φορές μπορεί να μένει σε σχέσεις που το πληγώνουν, επειδή αυτός ο τρόπος σχέσης του είναι γνώριμος. Όχι επειδή θέλει να υποφέρει, αλλά επειδή το οικείο μπορεί να μοιάζει πιο ασφαλές από κάτι καινούργιο.

Το σώμα θυμάται

Το ψυχικό τραύμα δεν αφορά μόνο τις αναμνήσεις και τις σκέψεις μας. Μπορεί να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά το σώμα μας.

Σε μια σχέση, ένας τόνος φωνής, μια απόσταση, μια σιωπή ή ένας καβγάς μπορεί να ξυπνήσει παλιές αισθήσεις φόβου ή ανασφάλειας. Το σώμα μπορεί να αντιδράσει πριν προλάβουμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Μπορεί να εμφανιστεί ένταση, ταχυκαρδία, σφίξιμο, θυμός ή ανάγκη να φύγουμε.

Έτσι, μια σημερινή κατάσταση μπορεί να μοιάζει πολύ πιο επικίνδυνη από όσο πραγματικά είναι, επειδή αγγίζει κάτι παλιότερο.

Οι σχέσεις μπορούν να γίνουν ένας χώρος θεραπείας

Το γεγονός ότι οι παιδικές εμπειρίες μας επηρεάζουν δεν σημαίνει ότι είμαστε καταδικασμένοι να επαναλαμβάνουμε τα ίδια μοτίβα.

Μέσα στη θεραπεία μπορούμε να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε γιατί αντιδρούμε με συγκεκριμένους τρόπους, τι φοβόμαστε και τι προσπαθούμε να προστατεύσουμε. Μπορούμε να μάθουμε να ξεχωρίζουμε το «τότε» από το «τώρα».

Σταδιακά, μπορεί να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για εμπιστοσύνη, επικοινωνία και πραγματική εγγύτητα. Το σώμα μπορεί επίσης να αρχίσει να νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα στη σχέση.

Η θεραπεία δεν αλλάζει το παρελθόν. Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να μην ζούμε συνεχώς μέσα από αυτό.

Μπορούμε να μάθουμε έναν διαφορετικό τρόπο να σχετιζόμαστε: να αγαπάμε χωρίς να φοβόμαστε συνεχώς ότι θα χάσουμε τον άλλον, να βάζουμε όρια χωρίς να νιώθουμε ενοχές και να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είναι κοντά σε κάποιον χωρίς να χάνει την αίσθηση του εαυτού του.

Η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να γίνει ένας χώρος όπου, για πρώτη φορά, ο άνθρωπος νιώθει ότι μπορεί να υπάρχει μέσα σε μια σχέση με ασφάλεια. Και από εκεί μπορεί να αρχίσει να χτίζει διαφορετικά και τις σχέσεις της ενήλικης ζωής του.